116
  • Դժգոհել

Պատմության այս օրը․ Ալեքսանդր Մյասնիկյան

 «Չունեինք մենք դարեր - հայրենիք: - Եվ նա մեզ հայրենիք տվեց» (Չարենց): «…Միայն օտար հողում, միայն oտարազգի թշնամիները այդպես իրար կկոտորեին, ինչպես որ մենք էինք նրա հայտնությունից առաջ կոտորում միմյանց: Այ թե ում ոտքերի առջև էր նա հայրենիք փռում, ահա թե ում էր սթափության կոչում բանականության ու հանդուրժումի ասպետը: Մխիթարություն է, որ նրան վերացրին ոչ մեր նացիոնալիստները, ոչ մենք»:  Ալեքսանդր Մյասնիկյանին կնվիրի այս տողերը Հրանտ Մաթևոսյանը…

Ալեքսանդր Մյասնիկյան, հեղափոխական և գրական ծածկանուններ են Մարտունի, Ալյոշա, Բոլշեվիկ, Կոմունիստ: Ծնվել է 1886 թվականի այս օրը Նոր Նախիջևանում: Սովորել է Լազարյան ճեմարանում, ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը: Առաջին համաշխարհայինի սկզբին զորակոչվել է բանակ: 1917 թվականի  հեղափոխությունից հետո հրամանատարական բարձր պաշտոններ է վարել Կարմիր բանակում։ Ընտրվել է Բելոռուսիայի կենտգործկոմի նախագահ: 1921 թվականի հունվարին նշանակվել է Հայկական ԽՍՀ Ժողկոմխորհի առաջին նախագահ և ռազմական գործերի ժողկոմ։ «Սովետական Հայաստանը ստացավ գաղթականներից ու թշվառներից բաղկացած մի այլասերվող ու ապամարդկայնացած ժողովուրդ: Սա չափազանցություն չէ, այլ փաստ»,-  գրում էր Մյասնիկյանը: «Մեր երկիրը որբերի ու գաղթականների մի վայր է. սա վշտի, հեծեծանքների, սուգի ու տառապանքների մի դժոխք է: Եվ աշխատավորական Հայաստանը, ինչ էլ որ լինի, այդ դժոխքը կվերածի մարդկային կացության»: Հայաստանի առաջին Հանրապետության անկումից, հեղկոմի բռնություններից հետո, մասնագետ կադրերի հիմնականում Իրան հեռանալով խորհրդային իշխանությունը մասնագետների մեծ կարիք ուներ: Մյասնիկյանը հայրենասիրաբար մոտեցավ խնդրին, երբեմն նույնիսկ շրջանցելով կոմկուսի դոգմատիկ հրահանգները. «Մենք պիտի աշխատենք ավելի մեղմ միջոցներով»,- գրում էր նա: «Մեր քաղաքականությունը պետք է լինի զգույշ...»: Նրա քաղաքականության շնորհիվ, մասնավորապես Իրանից, Ալեքսանդր Թամանյանի գլխավորությամբ վերադարձան մշակույթի, գիտության անվանի գործիչներ, եկան գործիչներ նաև Ռուսաստանից, և Ալեքսանդր Մյասնիկյանը, խորհրդային Հայաստանի կառավարության նախագահը, իր շուրջ համախմբեց տաղանդավոր հայերի, որոնք իրենց գիտելիքներն ու կյանքը նվիրաբերեցին այս երկրին, ու նրանց հետ հայերը բացեցին իրենց պատմության նոր էջը:

Մյասնիկյանի կյանքն ընհատվեց ողբերգական: 1925թվականի մարտի 22-ին  Աթարբեկյանի և Մոգիլևսկու հետ նա ինքնաթիռով Սուխումի էր մեկնում ներկա լինելու Աբխազիայի խորհուրդների համագումարին: Ինքնաթիռը Սուխումի չհասավ. օդում այրվեց: Երեքն էլ զոհվեցին:
Կան տեսակետներ, թե դա կազմակերպված էր, և ավիավթարի կազմակերպիչներից մեկն ինքը՝ Լավրենտի Բերիան էր, որն այդ ժամանակահատվածում կարողացավ շատ հայտնի գործիչների և մտավորականների մեղադրել «տրոցկիզմի, ժողովրդի թշնամու և հակահեղափոխական» լինելու մեջ՝ շատ հաճախ անձամբ ստորագրելով նրանց դատավճիռը:

«… Նա չկա այլևս»,- գրեց Ավետիք Իսահակյանը Մարտիրոս Սարյանին, «ամենալավ հայերից մեկը, ամենախելացի ու ամենաբարի բոլշևիկը... Հայության պաշտպանն էր նա ներկա դառն ժամանակներում… ով պիտի փոխարինի նրան… Ափսոս, անհուն ափսոս… ինչ կարճ կյանք ունեցավ և ինչ մեծ գործ կատարեց»: Մյասնիկյանի անունով կոչեցին գործարան, հրապարակ ու փողոց Մինսկում , քաղաքներ հրապարակներ, փողոցներ ու դպրոցներ Հայաստանում և Լեռնային Ղարաբաղում, որոնք անգամ բոլշևիկյան կարգերի փլուզումից հետո չվերանվանվեցին:

 

Մեկնաբանություն




Նմանատիպ

796 Դիտում

Հայկական լեռնաշխարհի 62 խոշոր լեռնագագաթները

648 Դիտում

«Ռոմայի» հայտացուցակը`«Լեչեի» հետ խաղի համար

531 Դիտում

Բույրերի, գույների ու համերի թագավորություն՝ Գումի շուկա

505 Դիտում

Ամանորյա երեք հիանալի տարբերակ ոճաբան Սոսե Սահակյանից

310 Դիտում

Եղանակը Հայաստանում

288 Դիտում

Սաքոն գերմանական ևս մեկ թոփ թիմի կհանդիպի.Օրվա բոլոր խաղերը

266 Դիտում

«Բարսելոնան» պատրաստվում է խառնել անգլիական գրանդի խաղաքարտերը

265 Դիտում

Նեյմարը որոշում է կայացրել իր ապագայի վերաբերյալ

261 Դիտում

Օծանելիքի ճիշտ կիրառումը

240 Դիտում

Խորհրդային մուլտֆիլմերը

231 Դիտում

Կառլես Պերեսը հետաքրքիր մանրամասներ է հայտնել այն մասին,թե ինչու հեռացավ «Բարսելոնայից»

218 Դիտում

Ֆուտբոլը հայկական հեռուստաեթերում.Այսօր ցուցադրվելիք խաղերը

210 Դիտում

Բուն Բարեկենդանի տոնն այս տարի կնշվի փետրվարի 23-ին

149 Դիտում

Էլեկտրաէներգիայի պլանային անջատումներ կլինեն Երևանում և մի շարք մարզերում

126 Դիտում

Ջազային պարի էլեմենտները՝ իր յուրօրինակ պլաստիկայով ու լեզվամտածողությամբ

120 Դիտում

Կորոնավիրուսից մահացածների թիվը ավելանում է

114 Դիտում

Փետրվարի 23-ի տոնի առթիվ 10 ցանկալի նվեր

108 Դիտում

Մոսկովյան «Գրանդ Մանեժ» շապիտո կրկեսը միջազգային բազմաժանր ծրագրով առաջին անգամ Հայաստան է գալիս

103 Դիտում

«Իմ ընկերները միշտ իմ կողքին են ».Նունե Եսայան

90 Դիտում

«Աստված հոգիդ լուսավորի, սիրելի Վարպետ»․ Նիկոլ Փաշինյան

74 Դիտում

Ակցիա կառավարության դիմաց․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

71 Դիտում

Բարեկենդանի խաղերը

69 Դիտում

Gucci-ի աշուն-ձմեռ նոր, տարբերվող հավաքածուն. լուսանկար

65 Դիտում

Լավ լուր ընթերցողին

64 Դիտում

Շնորհավոր տոնդ, արտիստ

62 Դիտում

5 փաստ Gucci-ի աշուն-ձմեռ հավաքածուի մասին

62 Դիտում

Խոսեք և գրեք հայերեն. Այսօր մայրենի լեզվի միջազգային օրն է

61 Դիտում

Գուրգեն Մարգարյանի սպանության գործով ՄԻԵԴ վճռի հրապարակումն ակնկալվում է մարտին

53 Դիտում

Փետրվարի 21-ը մայրենի լեզվի միջազգային օրն է

52 Դիտում

Ի պատիվ ծովերի աստծո

50 Դիտում

«Դուք կարող եք միևնույն ժամանակ լինել և՛ ուժեղ, և՛ կանացի». Prada-ն ներկայացրել է իր նոր հավաքածուն (ֆոտոշարք)